Muscle tone
Nov 10, 2009 Uncategorized
Muscle tone หรือแรงตึงตัวของกล้ามเนื้อ มีความสำคัญทำให้กล้ามเนื้อมีแรงตึงเมื่ออยู่ในขณะพัก ทำให้ร่างกายทรง และคงรูปทรง รูปร่างได้ ลองจิตนาการว่าหากคนเราไม่มี tone ของ กล้ามเนื้อ เราจะยังคงสภาพเมื่อเรายืน เดิน ได้อย่างไร ร่างกายคงอ่อนปวกเปียก เหมือนขี้ผึ้งลนไฟ
การตรวจ tone ของกล้ามเนื้อมัดใดนั้น จะตรวจโดยการทำการเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อนั้น ๆ ข้ามข้อต่อ โดยคลื่อนไหวตาม action ของกล้ามเนื้อนั้น ๆ เช่นหากเราจะตรวจกล้ามเนื้อ Bicep ก็ให้ทำการ flexion และ extension กล้ามเนื้อ Bicep ในขณะพัก โดย Fix ข้อต่อที่ที่กล้ามเนื้อ ออก action
Video การตรวจ muscle tone
Abnormal Muscle Tone
แบ่งได้เป็น
1) Hypertonia ยังแบ่งได้เป็นชนิดย่อย ๆอีกได้แก่
1.1) Spasticity
1.2) Rigidity
1.3) Paratonia(อันเนี้ยอยากให้รู้ครับ เนื่องจากอาจเป็น sign ที่ตรวจได้ในระยะแรกของ dementia due to neurodegenerative disorders เชียวนะครับ)
2) Hypotonia
Muscle hypertonia
Video explain hypertonia
1) Spasticity หรือ vilocity-dependent hypertonicity
เป็น hypertonia ชนิดที่ขึ้นกับ ความเร็วของการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อแบบ passive movement
สาเหตุของการเกิด spastic hypertonia เนื่องขาด inhibitory control of upper motor neuron จาก UMN pyramidal tract lesion ทำให้ muscle reflex loop ไวขึ้น
การตรวจ
เนื่องจาก spastic hypertonia ขึ้นกับ ความเร็วในการตรวจดังนั้น การตรวจ muscle tone ของผู้ป่วยต้องเพื่มความเร็ว(หรือใช้วิธีการตรวจที่มีความเร่งนั่นเอง) โดยถ้าผู้ป่วยมี spasticity จะเกิดปรากฎการณ์ Calf-knife phenomenon เหมือนกับการง้างมีดพับแลยครับ
ทำไมจึงเกิดปรากฎการณ์นี้เนื่องจากเมื่อมีการเพิ่มความเร็ว ง้างกล้ามเนื้อออกก่อน 90 degree tendon ของกล้ามเนื้อจะถูกกระตุ้นอย่างรวดเร็วทำให้มีการกระตุ้น intra fusal fiber แล้วมีการกระตุ้นกลับไปยัง spinal cord แล้วย้อนกลับมา ทำให้เกิด muscle contraction แต่เมื่อมีการง้างออกไปเกิน 90 degree แล้ว การกระตุ้นที่ intrafusal muscle fiber จะลดลงทำให้กล้ามเนื้อไม่มีการเกร็งครับ
โรคที่พบ
โรคที่มีการ involve pyramidal tract ทั้งหลายคัรบ
2) Rigidity หรือ vilocity- independent hypertonicity
เป็น hypertonia ที่เกิดเนื่องจากมี พยาธิสภาพที่ basal ganglia system โดยลักษณะของ hypertonia เป็นลักษณะที่ไม่ขึ้นกับ ความเร็วของการเคลื่อนไหวแบบ passive movement ดังนั้นการ test เพื่อแยกจาก spastic hypertonia คือ rigidity จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงการตึงตัวของกล้ามเนื้อเมื่อผู้ตรวจเพื่มความเร็วของการเคลื่อนไหวแบบ passive
เราเรียกลักษณะของ hypertonicity ชนิดนี้ว่า : “Lead pipe rigidity” และเนื่องจากในผู้ป่วย Parkinsonism มักมีการเกิดร่วมกับ ลักษณะอย่างอื่นได้แก่ resting tremor, postural instability และ bradykinesia โดยในการตรวจ tone ของผู้่ป่วย Parkinson จะมีลักษณะเฉพาะ เรียกว่า “Cog wheel rigidity” เนื่องจากอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อจะมีลักษณะเหมือนฟันเฟือง(แต่อย่างไรก็ตาม มีงานวิจัยออกมาว่า ความรู้สึก กระตุกเหมือนฟันเฟืองเมื่อเราตรวจนั้นหนะ ไม่ได้เป็นส่วนของ resting tremor ครับ)
โรคที่พบ
ได้แก่โรคที่มีความผิดปกติของ Basal ganglia system
3) Paratonia หรือ Gengenhalten
การตรวจ
การตรวจ paratonia ให้ทำการตรวจเหมือนกับการตรวจ tone of muscle ทั่ว ๆไป การตรวจผู้ป่วย paratonia จะพบว่าผู้ป่วยยากที่จะ ผ่อนคลายกล้ามเนื้อระหว่างการตรวจ โดยมีลักษณะเหมือนว่าผู้ป่วยพยายามจะออกแรงต้านผู้ตรวจตลอดเวลา และในบางครั้งเมื่อมีการผ่อนคลายของกล้ามเนื้อ ในระหว่างตรวจก็จะมีการเกร็งต้านเป็นระยะ โดยลักษณะการต้านนี้ไม่ขึ้นกับ muscle groups และในบางครั้ง เมื่อเราหยุดง้างแล้ว ผู้ป่วยกลับยังมีอาการเกร็งอย่างต่อเนื่องครับ
โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่จะพบว่ามี tonic grasp phenomenon ร่วมด้วย หรือการกำมือผู้ตรวจ โดยเกิดเมื่อผู้ตรวจทำท่า shaking hand maneuver โดยให้มือของผู้ป่วยอยู่ด้านบนและทำการดึงมือออกอย่างนุ่มนวล ผู้ป่วยจะมีการตอบสนองโดยการกำมือทำให้ผู้ตรวจต้องออกแรงในการถึงมือออกมา เรียก grasp response
Grasp reflexes และ paratonia เกิดร่วมกับ complex motor behaviours อีกหลายชนิดที่เกิดกับผู้ป่วยที่มี frontal lobe abnormality และทำให้เกิด cortical disinhibition ผู้่ป่วยไม่สามารถที่จะกดการตอบสนองเมื่อมีสิ่งแวดล้อมมากระตุ้นได้ เรียกว่า “environmental dependence”
พฤติกรรมอย่างหนึ่งที่สังเกตุได้ คือ การพยายามเลียนแบบผู้ตรวจ เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “imitation behaviour” และการที่มีการตอบสนองต่อการใช้สิ่งของรอบ ๆตัวผู้ป่วยอย่างผิดปกติ เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “utilization behaviour”
พยาธิสภาพ
frontal lobe lesion of any causes
neurodegenerative disorders
Muscle hypotonia
คือภาวะที่ กล้ามเนื้อมี tone น้อยกว่าปกติ โดย hypotonia
โดย hypotonia เป็นภาวะที่พบได้ในโรคหลายโรค ไม่ค่อยเฉพาะเจาะจง
Leave a Reply